Nowelizacja ustawy o waloryzacji emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw z 25
Nowelizacja ustawy o waloryzacji emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw z 25 października 1996 r. w art. 4 mówi m.in., że: ust. 1 ˝Jeżeli wskaźnik realnej przeciętnej emerytury i renty brutto w poprzednim roku jest niższy od przyjętego w ustawie budżetowej, podwyż- sza się wskaźnik waloryzacji ustalony w ustawie budżetowej dla najbliższego terminu waloryzacji w bieżącym roku˝; ust. 6 ˝Jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1, emeryci i renciści, którym przyznano świadczenia z dnia 31 grudnia poprzedniego roku, otrzymają jednorazową wypłatę w terminie najbliższej waloryzacji w bieżącym roku˝.
Przepisy tego artykułu w odniesieniu do 1997 r. mówią, że jeżeli wskaźnik przeciętnej emerytury i renty brutto w 1997 r. nie przekroczył realnie 2,5% (wg ustawy budżetowej na 1997 r.) rzeczywistej inflacji tego roku, to w marcu 1998 r. powinno nastąpić wyrównanie tych świadczeń za poprzedni rok.
Równocześnie art. 7 ww. ustawy ustanawia sposób określenia i ewentualnego przeprowadzenia tej operacji; m.in. ust. 3 tego artykułu nakłada na prezesa Głównego Urzędu Statystycznego obowiązek ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym RP ˝Monitor Polski˝ w terminie do dnia 9 lutego:
1) średniorocznego wskaźnika cen, towarów i usług konsumpcyjnych ogółem,
2) wskaźnika wzrostu nominalnego przeciętnej emerytury i renty brutto,
3) wskaźnika realnej przeciętnej emerytury i renty brutto stosownie do art. 4 ust. 4 tej ustawy.
Natomiast ust. 4 mówi, że minister pracy i polityki socjalnej ogłasza w Dzienniku Urzędowym RP ˝Monitor Polski˝ - w terminie do dnia 10 lutego - podwyższany wskaźnik waloryzacji, o którym mowa w art. 4.
Moje zastrzeżenia budzi fakt, że przepisy ustawy zostały naruszone co do terminu ogłoszenia w Monitorze Polskim przez prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wskaźnika realnej przeciętnej emerytury i renty brutto w 1997 r. Zostały one ogłoszone w MP nr 5 dopiero 18 lutego 1998 r., a powinny wg ustawy być ogłoszone do 9 lutego 1998 r. Taka sytuacja stawiała emerytów i rencistów w sytuacji niepewnej, co w demokratycznym państwie nie powinno mieć miejsca.
Moje wątpliwości budzi również fakt stwierdzenia w tym obwieszczeniu, że wskaźnik realnej przeciętnej emerytury i renty brutto w 1997 r. w stosunku do 1996 r. wyniósł 104,9%. Oczywiście jest to więcej niż zakładała ustawa budżetowa (2,5% realnego wzrostu w 1997 r.), ale jak powszechnie wiadomo w 1997 r. odbyło się wyrównanie świadczeń emerytalnych z IV kwartału 1995 r., co mogło mieć wpływ na wskaźnik realnej przeciętnej emerytury i renty w 1997 r. Powyższe wyrównanie odbyło się na podstawie innej ustawy, która zabraniała wliczenia wartości tego wyrównania do skutków ogólnych realnego wzrostu emerytur i rent w 1997 r. Czyli czymś innym była wartość wyrównania waloryzacji emerytur i rent za IV kwartał 1995 r. i inne wskaźniki wpływały na realny 2,5% wzrost emerytur i rent w 1997 r. - głównie dwie przewidziane waloryzacje tych świadczeń dokonane w marcu i wrześniu 1997 r. Zatem minister pracy i polityki socjalnej powinien wyjaśnić opinii publicznej, szczególnie emerytom i rencistom, czy 4,9% wzrost emerytur i rent jest sumą wszystkich waloryzacji i wyrównań dokonanych w 1997 r., czy jest realnym wzrostem wynikającym z waloryzacji marcowej i wrześniowej 1997 r.
Powyższe wyjaśnienia są bardzo ważne dla zainteresowanych, ponieważ gdyby wliczono do realnego 4,9% wskaźnika wzrostu ww. świadczeń w 1997 r. wszystkie wyżej zaprezentowane waloryzacje i wyrównania, to mogłoby się okazać, że realny wzrost emerytur i rent w 1997 r. nie przekroczyłby 2,5%, co z kolei powinno spowodować wyrównanie tych świadczeń w marcu 1998 r.
Dlatego proszę odpowiedzieć na pytania:
1. Czy pan premier spowoduje, aby przez ministra pracy i polityki socjalnej wyjaśnić opinii publicznej, jaki był realny wzrost emerytur i rent w 1997 r., a szczególnie jakie czynniki na ten wzrost zapracowały?
2. Czy pan premier spowoduje, aby rząd i Główny Urząd Statystyczny przeprosiły opinię publiczną za zwłokę w ogłoszeniu wskaźnika realnej przeciętnej emerytury i renty brutto w 1997 r., które ukazało się w MP dopiero 18 lutego 1998 r.
Poseł Marek Dyduch
Warszawa, dnia 26 lutego 1998 r.